Case Gemeente Leidschendam-Voorburg

Organisatie

Gemeente Leidschendam-Voorburg, afdeling Wijkbeheer

De gemeente Leidschendam is aan de slag gegaan met duurzame inzetbaarheid binnen de afdeling Wijkbeheer. Deze afdeling is flink aan het vergrijzen. De cijfers lieten zien dat de gemiddelde leeftijd boven de 50 lag en ook het ziekteverzuim bovengemiddeld was. Wijkbeheer is verantwoordelijk voor het dagelijks onderhoud van de openbare ruimte. Dit is fysiek zwaar werk dat wordt gedaan door in het algemeen lager opgeleide medewerkers.

Om met duurzame inzetbaarheid te starten werd een analyse gemaakt van de aangeboden instrumenten en oplossingen in de markt. Een wetenschappelijke onderbouwing was belangrijk bij de keuze. De doelstelling was om de medewerkers langer gezond te laten doorwerken. Er was subsidie beschikbaar vanuit het A&O fonds voor dit project, dat was belangrijk om het in gang te zetten.

Werkvermogen meten: het belang van goede communicatie

De eerste stap was het meten van het werkvermogen van de medewerkers. ‘Hier was in het begin veel weerstand tegen. Er was nog veel wantrouwen, veel mensen dachten “ze willen me vast weghebben”. Door veel aandacht te besteden aan communicatie richting leidinggevenden en medewerkers en door het aantrekkelijk maken en ondersteuning bieden bij het invullen van de vragenlijst werd er 97 % respons bereikt. Ook hier bleek weer dat communicatie, met name vanuit de lijnorganisatie erg belangrijk is.

Het invullen gebeurde tijdens een uitje op een andere locatie. Men had samen een leuke dag. Er was een HBO stagiaire aanwezig die de mensen geholpen heeft met het de vragenlijsten. Dit was nodig, omdat anders de lager opgeleide medewerkers moeite hebben met het invullen. De resultaten toonden aan dat er echt een probleem was; het percentage oranje scores was hoog. In het onderzoek werd duidelijk dat relatief veel mensen (zwaar) overgewicht hebben. De mensen bewegen wel veel tijdens het werk, maar sporten niet naast hun werk en in sommige gevallen zijn de eetgewoonten slecht. Dit deed ook de directie inzien dat actie noodzakelijk was en dat er budget en menskracht vrijgemaakt moest worden.

Leidinggevenden en medewerkers zijn in groepen in gesprek gegaan om te bespreken wat anders kon en wat ze er zelf aan konden doen om het werkvermogen te herstellen of de belasting te verlagen. Leidinggevenden en medewerkers hebben daarnaast deelgenomen aan workshops waarin het voeren van gesprekken over dit onderwerp werd geleerd’.

Flexibiliteit in functies

De zwaarte van de functies is ook in kaart gebracht. Na overleg met de teamleiders was de conclusie dat de functies opnieuw beschreven en ingericht moesten worden. De teams zijn nu groter gemaakt, de functies zijn meer uitwisselbaar en gecombineerd. Er ligt nu meer verantwoordelijkheid bij de buitendienst zelf. Meer afwisseling in de functies leidt tot langer inzetbare mensen. Een voorwaarde hierbij is wel dat er ook afwisseling is in functiezwaarte.

Voor een aantal medewerkers is een individueel plan gemaakt. De bedrijfsarts heeft een ‘functionele mogelijkheden’ lijst opgesteld. Aan de hand van deze lijst heeft een re-integratieadviseur vervolgens gekeken welk type werk hierbij aansloot. Hiermee zijn deze medewerkers zoveel mogelijk intern herplaatst.

Niet voor iedereen is het goed om langer door te werken. Voor de mensen die nu 60 zijn en 40 jaar dit werk gedaan hebben, is het niet altijd zinvol een tweede loopbaan te ontwikkelen. In sommige gevallen is de slijtage al dusdanig dat deeltijd- of keuzepensioen de beste oplossing lijkt.

De ervaringen binnen deze afdeling hebben ertoe geleid dat strategische personeelsplanning en duurzame inzetbaarheid nu voor de hele organisatie op de agenda staan. Er wordt nagedacht hoe meer flexibiliteit in te bouwen in het HRM beleid. Wellicht is het voor veel medewerkers goed om na iedere vijf jaar van functie te switchen. In de toekomst ligt de focus op de verankering van het beleid binnen de organisatie. Nu is de projectleider de drijvende kracht achter het geheel, als deze er niet meer is valt alles stil. Er ligt bij de directie een belangrijke taak om het project duurzaam te borgen. Ook zullen leidinggevenden beoordeeld moeten worden op hun bijdrage aan de duurzame inzetbaarheid van hun medewerkers. Het echte resultaat zie je pas over een aantal jaren, maar gaat er zeker komen!

Cas KnibbelerCas is werkvermogen deskundige bij Preventned. Hij begeleidt trajecten van klanten in het zuiden van Nederland.